Təhsilə, məktəbə və müəllimə göstərilən diqqət əslində cəmiyyətin gələcəyinə yönəlmiş ən mühüm sərmayələrdən biridir

Müəllim yalnız dərs deyən, bilik ötürən və tədris proqramını həyata keçirən mütəxəssis deyil. O, insanın düşüncə dünyasına yol açan, istedadını üzə çıxaran, şəxsiyyətinin formalaşmasına istiqamət verən və cəmiyyətin gələcəyinə təsir göstərən böyük mənəvi missiyanın daşıyıcısıdır. Müəllimlik sıradan bir peşə deyil; insan taleyinə toxunan, onun dünyagörüşünü formalaşdıran, cəmiyyətin mənəvi və intellektual gələcəyinə təsir göstərən müqəddəs məsuliyyətdir.
İnsan dünyaya bioloji varlıq kimi gəlir, şəxsiyyətə isə təhsil, tərbiyə, sosial mühit və mənəvi dəyərlər vasitəsilə çevrilir. Bu mürəkkəb və uzunmüddətli prosesdə müəllimin rolu əvəzsizdir. Bilik və təcrübənin bir nəsildən digərinə ötürülməsi, dilin, mədəniyyətin, adət-ənənələrin və mənəvi dəyərlərin qorunması cəmiyyətin davamlı inkişafını təmin edən əsas amillərdəndir. Bu baxımdan müəllimlik insanın sosial varlıq kimi formalaşması ilə paralel inkişaf edən, zaman və məkan sərhədlərini aşan ümumbəşəri bir missiyadır.
“Müəllim” sözünün özündə belə böyük mənəvi məna yaşayır. Bu söz insanın həyatında yol göstərən, onun öz gücünə inanmasına kömək edən, istedadını kəşf edən və gələcəyə inamını möhkəmləndirən şəxs obrazını yaradır. Uşaqlıq və yeniyetməlik illərində müəllimin söylədiyi sadə bir “sən bacararsan” cümləsi bəzən insanın özünə münasibətini dəyişir, onun həyat yoluna təsir göstərir. Müəllimin tövsiyə etdiyi bir kitab gəncin dünyagörüşünü zənginləşdirə, verdiyi istiqamət gələcək peşə seçiminə təsir göstərə, nümayiş etdirdiyi ədalətli münasibət isə uşağın ədalət haqqında təsəvvürlərinin formalaşmasına yol aça bilər.
Müəllimi yalnız müəyyən bir fənnin tədrisi ilə məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Sinif otağında və auditoriyada o, biliklə yanaşı, düşünmək, sual vermək, araşdırmaq, müqayisə etmək və nəticə çıxarmaq bacarığını da inkişaf etdirir. Şagirdin müstəqil və tənqidi düşüncəsinin formalaşması, mənəvi dəyərlərinin möhkəmlənməsi, milli kimliyini dərk etməsi və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissinin yaranması təhsil prosesinin mühüm istiqamətlərindəndir. Çünki müəllimin qarşısında dayanan uşaq və ya gənc yalnız dərs proqramını mənimsəyən şagird deyil, sabah müxtəlif peşə və fəaliyyət sahələrində cəmiyyətə xidmət edəcək vətəndaşdır.
Məhz buna görə müəllim əməyinin qiymətləndirilməsi dünyanın müxtəlif ölkələrində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müəllimlərin innovativ pedaqoji yanaşmalarını, təhsil sahəsinə verdikləri töhfələri və cəmiyyətin inkişafındakı rolunu diqqətə çatdırmaq məqsədilə milli və beynəlxalq mükafatlar, layihələr və müxtəlif təşəbbüslər həyata keçirilir. Lakin müəllimin əsl dəyərini yalnız mükafat və təltiflərlə ölçmək mümkün deyil. Onun ən böyük mükafatı yetişdirdiyi şagirdin uğuru, cəmiyyətə faydalı insan kimi formalaşması və illər sonra öz müəllimini minnətdarlıqla xatırlamasıdır. Təhsilə, məktəbə və müəllimə göstərilən diqqət əslində cəmiyyətin gələcəyinə yönəlmiş ən mühüm sərmayələrdən biridir.
Müəllim haqqında düşünmək insan haqqında, insan haqqında düşünmək isə gələcəyin necə qurulacağı haqqında düşünməkdir. Müəllimin söylədiyi söz, verdiyi bilik, göstərdiyi münasibət və aşıladığı dəyər bəzən bir insanın həyat yolunda uzun illər yaşayan mənəvi izə çevrilir. Buna görə də müəllimlik zamanın dəyişən şərtlərinə uyğun olaraq yeni məzmun qazansa da, özünün müqəddəs mahiyyətini qoruyan və cəmiyyətin mənəvi dayaqlarından biri olaraq qalan əbədi sənətdir.
Gələcək yalnız sabahın hadisəsi deyil. O, bu gün sinif otağında, müəllimin sözündə, şagirdin gözündə və öyrənməyə açılan ilk kitabın səhifəsində başlayır. Bu mənada müəllim cəmiyyətin intellektual və mənəvi sərvətini qoruyan, onu gələcək nəsillərə çatdıran mühüm qüvvədir. Onun verdiyi bilik və tərbiyə sinif divarlarını aşaraq ailəyə, cəmiyyətə və bütövlükdə ölkənin mədəni inkişafına təsir göstərir. İnsanın daxilindəki potensialı üzə çıxaran, onu biliklə yanaşı yüksək insani keyfiyyətlərlə zənginləşdirən müəllim əməyi həm ayrı-ayrı fərdlərin, həm də bütövlükdə cəmiyyətin gələcəyinin formalaşmasına xidmət edir.
Azərbaycan təhsilinin inkişafında, savadlı, düşünən, müasir dünyagörüşlü və vətəninə, xalqına bağlı nəslin yetişdirilməsində yorulmadan çalışan bütün dəyərli pedaqoqlarımızın zəhməti xüsusi ehtiramla qiymətləndirilməyə layiqdir. Müəllim əməyinin nəticəsi yalnız bu günün göstəricilərində deyil, illər sonra cəmiyyətin müxtəlif sahələrində öz sözünü deyən insanların fəaliyyətində də görünür. Bu baxımdan hər bir müəllimin sinifdə keçirdiyi dərs, şagirdinə verdiyi məsləhət və onun şəxsiyyətinə göstərdiyi diqqət gələcəyin qurulmasına atılan mühüm addımlardan biridir.
Əziz və dəyərli müəllimlər!
Sizi peşə bayramınız – Müəllimlər Günü münasibətilə səmimi-qəlbdən təbrik edir, hər birinizə möhkəm cansağlığı, uzun və mənalı ömür, ailə səadəti, mənəvi rahatlıq və pedaqoji fəaliyyətinizdə yeni uğurlar arzulayıram. Qoy yetişdirdiyiniz hər bir şagirdin uğuru sizin üçün böyük qürur mənbəyinə çevrilsin, illər sonra eşitdiyiniz minnətdarlıq sözləri isə ömrünüzün ən gözəl mükafatlarından biri olsun.
Siz insan həyatının ən mühüm başlanğıclarına şahidlik edir, gələcəyin alimlərini, həkimlərini, mühəndislərini, jurnalistlərini, müəllimlərini, sənətkarlarını, dövlət və elm xadimlərini – bir sözlə, cəmiyyətin sabahını formalaşdırırsınız. Sizin əməyiniz yalnız bu günün deyil, gələcəyin tarixidir.
Qoy sizin əkdiyiniz elm toxumları gələcəyin böyük uğurlarına, verdiyiniz mənəvi tərbiyə isə cəmiyyətin işıqlı sabahına çevrilsin. Qoy hər bir müəllim öz şagirdlərinin nailiyyətlərində əməyinin izini, illər sonra eşitdiyi minnətdarlıq sözlərində isə ömrünün ən gözəl bəhrəsini görsün.
Müəllim adı daim uca, müəllim əməyinin nuru daim parlaq, müəllim qəlbinin işığı isə nəsildən-nəslə əbədi olsun!
Müəllimlər Gününüz mübarək! Sizə dərin ehtiramla, sonsuz minnətdarlıqla və ən xoş arzularla!

AMİDTV.AZ

Tofiq Davud oğlu Məlikli Türk dünyasının görkəmli alimlərindən, tanınmış türkoloq, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi