Zəfər keçmişin qüruru, bu günün məsuliyyəti və gələcəyin ümididir

Zəfər elə bir tarixi məqamdır ki, onun mənası yalnız qazanılmış qələbənin sevincində deyil, bir xalqın yaddaşında oyatdığı qürurda, gələcəyə bəxş etdiyi inamda, milli ruhuna qazandırdığı əzəmətdə yaşayır. Bəzən tarix əsrlərlə yazılır, bəzən isə bir xalqın iradəsi, bir ordunun qəhrəmanlığı, minlərlə insanın fədakarlığı ilə qısa bir zaman kəsiyində elə bir səhifə açılır ki, həmin səhifə nəsillərin taleyinə çevrilir. Azərbaycanın Zəfər tarixi də məhz belə bir səhifədir. 8 Noyabr – Zəfər Günü azadlıq eşqinin, dövlətçilik əzminin, milli birliyin və sarsılmaz Vətən sevgisinin təntənəsidir.

Bu günün mənasını dərindən dərk etmək üçün xalqımızın keçdiyi mürəkkəb tarixi yolu, üzləşdiyi sınaqları və müstəqil dövlət quruculuğu naminə göstərdiyi iradəni xatırlamaq lazımdır. Azərbaycan xalqının azadlıq arzusu, torpaq sevgisi və milli kimliyini qorumaq əzmi müxtəlif dövrlərdə ağır imtahanlardan keçmiş, lakin heç zaman sönməmişdir. Qarabağ ağrısı, doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların nisgili, dağıdılmış evlərin, boş qalmış ocaqların, yarımçıq qalmış xatirələrin acısı milli yaddaşımızda silinməz izlər buraxmışdı. Bu yaddaş təkcə kədərin deyil, həm də qayıdış ümidinin, ədalət axtarışının və gələcəyə yönəlmiş iradənin yaddaşı idi.

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, milli dövlətçilik ənənələrinin qorunması və ölkənin inkişaf yolunun müəyyənləşdirilməsi baxımından Heydər Əliyevin tarixi xidmətləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ulu Öndərin siyasi uzaqgörənliyi, dövlətçilik təcrübəsi, milli maraqlara əsaslanan strateji baxışı Azərbaycanın müasir inkişafının mühüm təməllərindən birini formalaşdırdı. Dövlətin möhkəmlənməsi, ictimai-siyasi sabitliyin təmin edilməsi, iqtisadi potensialın artırılması və beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın mövqeyinin gücləndirilməsi gələcək uğurlar üçün zəmin yaratdı. Bu siyasi irsin davam etdirilməsi, dövlətçilik xəttinin yeni dövrün çağırışlarına uyğun inkişaf etdirilməsi Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasətin əsas istiqamətlərindən biri oldu. Ordunun modernləşdirilməsi, müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi, iqtisadi imkanların genişləndirilməsi, beynəlxalq əlaqələrin inkişafı və milli maraqların ardıcıl müdafiəsi Azərbaycanın tarixi Zəfərinə aparan yolun mühüm amilləri sırasında yer aldı.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi xalqımızın tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğal altında olan torpaqlarımızın azadlığı uğrunda əzmlə mübarizə apardı. Döyüş meydanında nümayiş etdirilən peşəkarlıq, cəsarət, intizam və yüksək döyüş ruhu illərlə qəlblərdə yaşadılan azadlıq arzusunu gerçəyə çevirdi. Azərbaycan xalqının birliyi, ordumuza mənəvi dəstəyi, hər bir vətəndaşın qələbəyə inamı bu mübarizənin arxa cəbhədəki gücünü təşkil edirdi. Cəbhədə əsgər Vətəni qoruyurdu, evində dua edən ana, övladının yolunu gözləyən ata, könüllü dəstək göstərən vətəndaş isə eyni amalın daşıyıcısına çevrilirdi.

Zəfər tariximizin ən parlaq səhifələrindən biri Şuşanın azadlığıdır. Sıldırım qayaları, əzəmətli təbiəti, qədim memarlığı, zəngin mədəniyyəti ilə Qarabağın tacı olan Şuşa yalnız coğrafi məkan deyil, milli ruhumuzun, musiqimizin, ədəbiyyatımızın və tarixi yaddaşımızın müqəddəs ünvanıdır. Şuşanın azadlığı uğrunda aparılan döyüşlər Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığını, döyüş məharətini və qeyri-adi iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi Zəfər Gününün rəmzinə çevrildi. Bu xəbər illərin nisgilini sevincə, göz yaşlarını qürura, həsrəti qayıdış ümidinə çevirdi. Şuşanın azadlığı həm də milli mədəniyyətimizin tarixi məkanına qovuşmasının, mənəvi bütövlüyümüzün bərpasının rəmzi kimi yaddaşlara həkk olundu.

Lakin Zəfərin arxasında sözlə ifadəsi çətin olan bir ağrı, xalqımızın ən müqəddəs borcuna çevrilmiş şəhidlərimizin əbədi xatirəsi dayanır. Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımızın hər biri müstəqillik və azadlıq tariximizin canlı səhifəsidir. Onların həyatı, arzuları, ailələrinə bəslədikləri sevgi, yarımçıq qalmış planları bu qələbənin mənəvi dəyərini daha da dərinləşdirir. Şəhid analarının gözlərindəki qürurla kədərin bir-birinə qarışan ifadəsi, ataların səssiz dözümü, övladların həsrəti qarşısında sözlər bəzən aciz qalır. Qazilərimizin göstərdiyi şücaət, müharibənin ağır izlərinə baxmayaraq həyata və Vətənə bağlılıqları isə insan iradəsinin böyüklüyünü nümayiş etdirir. Şəhidlərin xatirəsini yaşatmaq, qazilərə diqqət göstərmək, onların ailələrinə qayğı ilə yanaşmaq yalnız mənəvi ehtiram deyil, həm də cəmiyyətin vicdan borcudur.

Zəfər qazanmaq böyük hünərdirsə, onu quruculuqla, inkişafla və davamlı tərəqqi ilə möhkəmləndirmək də bir o qədər məsuliyyətli vəzifədir. Azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işləri, yolların çəkilməsi, yaşayış məntəqələrinin yenidən salınması, infrastrukturun qurulması, məktəblərin, sosial obyektlərin istifadəyə verilməsi torpaqlarımıza həyatın qayıdışını ifadə edir. Böyük Qayıdış insanların doğma evlərinə, ata-baba yurdlarına, uşaqlıq xatirələrinə qovuşması ilə ölçülən mənəvi hadisədir. Yenidən işıq yanan evlər, həyətində uşaqların səsi eşidilən küçələr, torpağına qayıdan insanların sevinci Zəfərin sülhə, quruculuğa və insan həyatının bərpasına çevrilən tərəfidir. Bu prosesin uğuru təhlükəsizliyin, dayanıqlı infrastrukturun, məşğulluğun, təhsilin, səhiyyənin və iqtisadi imkanların davamlı inkişafı ilə daha da möhkəmlənir.

2023-cü ildə Qarabağ bölgəsində Azərbaycanın suverenliyinin bərpası istiqamətində baş verən hadisələr dövlətçilik tariximizin mühüm mərhələlərindən oldu. 2020-ci il Vətən müharibəsinin nəticələri ilə 2023-cü ildəki hadisələri tarixi ardıcıllıqda düzgün fərqləndirmək vacibdir. Bu mərhələlərin hər biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi məsələsində ayrıca əhəmiyyət daşıyır. Tarixi hadisələri dəqiq təqdim etmək milli yaddaşın düzgün qorunmasına, gələcək nəsillərin həqiqətləri dolğun öyrənməsinə xidmət edir.

Qələbənin mənəvi məsuliyyəti yalnız keçmişi xatırlamaqla məhdudlaşmır. Zəfər bizdən gələcəyi daha ağıllı, daha ədalətli və daha güclü qurmağı tələb edir. Müasir dövrdə dövlətlərin qüdrəti yalnız hərbi potensialla deyil, elm, təhsil, texnologiya, innovasiya, iqtisadi dayanıqlıq və insan kapitalı ilə də müəyyən olunur. Bu baxımdan gənc nəslin savadlı, vətənpərvər, yaradıcı düşüncəli, araşdırma aparmağı bacaran, məsuliyyətli və mənəvi dəyərlərə bağlı yetişməsi Azərbaycanın gələcəyinin əsas təminatıdır. Hər bir şagirdin qazandığı bilik, hər bir gəncin yaratdığı yenilik, hər bir müəllimin yetişdirdiyi şəxsiyyət ölkənin sabahına qoyulan dəyərli sərmayədir.

Vətənə xidmət yalnız ön cəbhədə silah tutmaqla ölçülmür. Həkimin insan həyatını xilas etməsi, müəllimin düşünən nəsil yetişdirməsi, alimin yeni biliklər yaratması, mühəndisin faydalı layihə hazırlaması, jurnalistin həqiqəti məsuliyyətlə işıqlandırması, sahibkarın iş yerləri açması, fermerin torpağı bərəkətə çevirməsi, dövlət qulluqçusunun vicdanla çalışması da Vətənə xidmətin müxtəlif təzahürləridir. Xüsusilə informasiya əsrində jurnalistikanın üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Tarixi həqiqətlərin dəqiq, qərəzsiz və peşəkar şəkildə çatdırılması, şəhidlərimizin xatirəsinin ehtiramla yaşadılması, cəmiyyətin maarifləndirilməsi milli yaddaşın qorunmasına xidmət edir. Həqiqətə sədaqət, mənbələrə diqqət və sözün məsuliyyətini dərk etmək sağlam informasiya mühitinin əsas şərtləridir.

Zəfərin davamlılığı həm də milli birliyimizin qorunmasından, cəmiyyətdə qarşılıqlı hörmətin, ədalətin, həmrəyliyin güclənməsindən asılıdır. Bir xalqı qüdrətli edən yalnız ortaq keçmişi deyil, ortaq gələcək naminə birgə çalışmağı bacarmasıdır. Fərqli peşələrə, düşüncələrə və həyat yollarına malik insanlar milli maraqlar naminə məsuliyyətlərini dərk etdikdə dövlətin sosial dayaqları daha da möhkəmlənir. Vətən sevgisi gündəlik davranışlarda, əməyə münasibətdə, qanunlara hörmətdə, insanlara göstərilən qayğıda və ictimai məsuliyyətdə özünü göstərməlidir.

Azərbaycanın gələcək inkişafı sülhün, təhlükəsizliyin və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsi ilə daha geniş imkanlar qazana bilər. Uzun illərin münaqişəsindən sonra regionda dayanıqlı sülhün bərqərar olması xalqların rifahına, iqtisadi əməkdaşlığa, nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsinə və gələcək nəsillərin təhlükəsiz həyatına xidmət edər. Sülhə can atmaq tarixi yaddaşı unutmaq deyil; əksinə, keçmişin dərslərindən nəticə çıxararaq gələcəkdə insan həyatını, ləyaqətini və təhlükəsizliyini qorumaqdır. Qələbənin əsl böyüklüyü onun quruculuğa, inkişafa və firavanlığa yol açmasında daha aydın görünür.

8 Noyabr – Zəfər Günü hər il bizə bir həqiqəti yenidən xatırladır: milli iradə, dövlətçilik əzmi, xalq-ordu birliyi və Vətən sevgisi bir amal ətrafında birləşəndə tarix dəyişə bilir. Bu gün azadlığın sevincini yaşamaqla yanaşı, həmin azadlığın hansı fədakarlıqlar hesabına qazanıldığını da unutmamalıyıq. Şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsi, qazilərimizin qəhrəmanlığı, xalqımızın dözümü, dövlətimizin inkişaf yolu və gənclərimizin arzuları Zəfər tariximizin ayrılmaz səhifələridir.

Zəfər keçmişin qüruru, bu günün məsuliyyəti və gələcəyin ümididir. Onun işığını qorumaq üçün tariximizi bilməli, həqiqətə sahib çıxmalı, elmə, təhsilə, əməyə və insanlığa dəyər verməliyik. Qarabağda yenidən ucalan evlər, açılan məktəblər, dirçələn yollar və doğma yurduna qayıdan insanların sevinci bu işığın həyatın özündə təcəssümüdür. Qoy bu Zəfər ruhu hər bir Azərbaycan vətəndaşını daha böyük amal və daha məsuliyyətli fəaliyyətə səsləsin, gələcək nəsillərə isə azad, güclü, firavan və sülh içində yaşayan bir Vətən miras qoyulsun.

8 Noyabr – Zəfər Günümüz mübarək!

AMİDTV.AZ

Nazilə Soltanova Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent