Zəngin elmi irsi ilə seçilən,insan düşüncəsinin üfüqlərini genişləndirən professor Elza Salahova
Bəşəriyyətin tərəqqi tarixini vərəqlədikcə görürük ki, zamanın sınaqlarından keçərək cəmiyyətin inkişafına yol açan ən böyük qüvvələrdən biri elm olmuşdur. Elm insan düşüncəsinin üfüqlərini genişləndirən, görünməyən həqiqətləri görünən edən, gələcəyin yollarını işıqlandıran bir məşəldir. Bu məşəlin işığını nəsildən-nəslə ötürən insanlar isə alimlərdir. Onlar həyatlarını bilik axtarışına, həqiqətin kəşfinə və insanlığın rifahına xidmət edən araşdırmalara həsr edirlər.
Azərbaycan elmi də belə fədakar alimlərin fəaliyyəti sayəsində zənginləşmiş, dünya elmi məkanında özünəməxsus yer qazanmışdır. Bu görkəmli alimlər sırasında kimya elmləri doktoru, professor Elza Əbdüləziz qızı Salahovanın adı xüsusi hörmət və ehtiramla çəkilir. Professorun ömür yolu elmə sədaqətin, zəhmətin, iradənin və yüksək intellektual potensialın parlaq təcəssümüdür.
1950-ci il dekabrın 24-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində dünyaya gələn Elza Salahova elə bir mühitdə böyüdü ki, burada biliyə, kitaba və mənəvi dəyərlərə xüsusi önəm verilirdi. Uşaqlıq illərindən elmə maraq göstərən Elza xanım hər zaman öyrənməyi, araşdırma aparmağı və ətraf aləmin sirrlərini dərk etməyi sevirdi.
Bakı şəhərinin elm və mədəniyyət mühiti onun şəxsiyyət kimi formalaşmasında mühüm rol oynadı. O dövrdə Azərbaycanın elmi həyatı sürətlə inkişaf edir, yeni tədqiqat sahələri yaranırdı. Gənc Elza da bu inkişafın bir hissəsinə çevrilmək arzusu ilə yaşayırdı.
Məktəb illərində çalışqanlığı, nizam-intizamı və yüksək bilik səviyyəsi ilə seçilən Elza Salahova 1968-ci ildə 172 nömrəli orta məktəbi gümüş medalla bitirdi. Bu uğur onun gələcək nailiyyətlərinin ilk xəbərçisi idi. Həmin il Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun Kimya fakültəsinə daxil olması isə həyatında yeni bir səhifə açdı.
Kimya təbiətin gizli qanunlarını öyrənən, maddələrin quruluşunu və çevrilmələrini araşdıran möhtəşəm bir elmdir. Elza Salahova tələbəlik illərində məhz bu elmin sehrinə düşdü.
Elza xanım universitet auditoriyalarında yalnız dərslərlə kifayətlənmirdi. Laboratoriyalarda keçirilən təcrübələr, elmi araşdırmalar və tələbə elmi cəmiyyətlərindəki fəaliyyəti onun həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdi.
Hələ tələbə ikən apardığı elmi tədqiqat işinin respublika səviyyəsində yüksək qiymətləndirilməsi təsadüfi deyildi. Mendeleyev Cəmiyyəti tərəfindən təşkil olunmuş elmi konfransda ikinci yerə layiq görülməsi gənc tədqiqatçının gələcəkdə böyük alim olacağından xəbər verirdi.
Bu uğurların arxasında isə yalnız istedad deyil, gecə-gündüz davam edən zəhmət, mütaliə və elmə sonsuz sevgi dayanırdı.
1972-ci ildə ali təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vurduqdan sonra Elza Salahova Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Qeyri-üzvi və Fiziki Kimya İnstitutunun aspiranturasına qəbul edildi.
Məhz burada onun elmi fəaliyyətinin əsas istiqaməti müəyyənləşdi. Elektrokimya sahəsində aparılan tədqiqatlar gənc alimin diqqətini cəlb etdi və o, həyatını bu mürəkkəb, lakin olduqca perspektivli elm sahəsinə həsr etdi.
Aspirantura illərində aparılan araşdırmalar ona zəngin elmi təcrübə qazandırdı. Elza xanım laboratoriyalarda keçirdiyi saysız-hesabsız təcrübələrlə maddələrin davranış qanunlarını öyrənir, yeni nəticələr əldə edir, elmi problemlərin həlli yollarını axtarırdı.
1979-cu ildə Leninqrad Texnoloji İnstitutunda namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə etməsi onun elmi fəaliyyətində mühüm dönüş nöqtəsinə çevrildi. Bu müdafiə yalnız bir alimlik dərəcəsi qazanmaq deyil, həm də uzun illərin zəhmətinin bəhrəsi idi.
Elza Salahovanın adı Azərbaycan elmində ilk növbədə renium elementinin elektrokimyası sahəsində apardığı fundamental tədqiqatlarla bağlıdır.
Renium yer qabığında nadir rast gəlinən elementlərdən biridir. Yüksək temperatur davamlılığı, korroziyaya qarşı dayanıqlılığı və xüsusi fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri onu müasir sənayenin strateji materiallarından birinə çevirmişdir.
Lakin bu materialın əldə olunması və tətbiqi mürəkkəb elmi problemlərlə bağlıdır. Elza Salahova məhz həmin problemlərin həlli istiqamətində onilliklər boyu yorulmadan çalışmışdır.
Onun rəhbərliyi və iştirakı ilə aparılan tədqiqatlar nəticəsində renium xalkogenidlərinin elektrokimyəvi üsulla alınmasının elmi əsasları hazırlanmışdır. İlk dəfə olaraq yarımkeçirici xüsusiyyətlərə malik nazik örtüklərin alınması texnologiyası işlənib hazırlanmışdır.
Bu nəticələr müasir elektronika, enerji sistemləri, optoelektronika və nanotexnologiyalar üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Əslində Elza Salahovanın laboratoriyada apardığı tədqiqatlar gələcəyin texnologiyalarının qurulmasına xidmət edən görünməz körpülər yaratmışdır.
Hər böyük uğurun arxasında illərlə davam edən zəhmət dayanır. Elza Salahovanın doktorluq dissertasiyası da uzun illərin elmi axtarışlarının nəticəsi idi.2010-cu ildə müdafiə etdiyi “Renium xalkogenidlərinin elektrokimyəvi çökdürülməsinin elmi əsasları və alınmış yarımkeçirici təbəqələrin fiziki-kimyəvi xassələri” mövzusunda doktorluq işi Azərbaycan kimya elminin mühüm nailiyyətlərindən biri hesab olunur.Bu fundamental araşdırma yalnız yeni elmi nəticələr əldə etməklə kifayətlənmədi, həm də gələcək tədqiqatlar üçün möhkəm elmi baza yaratdı.Alim öz elmi fəaliyyətini renium və onun birləşmələrinin öyrənilməsinə həsr etmişdi. Renium dövri sistemin ən nadir və qiymətli elementlərindən biridir. Onun yüksək istilik davamlılığı, möhkəmliyi və korroziyaya qarşı dayanıqlılığı müasir sənayenin müxtəlif sahələrində geniş istifadə edilməsinə imkan yaradır.
Lakin reniumun texnoloji imkanlarından tam istifadə etmək üçün onun digər elementlərlə yaratdığı birləşmələrin xassələrinin dərindən öyrənilməsi tələb olunurdu. Məhz bu zərurət Elza Salahovanın fundamental tədqiqatlarının əsas istiqamətini müəyyənləşdirmişdir.Renium xalkogenidləri belə perspektivli materiallar sırasına daxildir. Kükürd, selen və tellur kimi xalkogen elementlərlə reniumun yaratdığı birləşmələr xüsusi yarımkeçirici xassələrə malikdir.
Yarımkeçiricilər isə müasir texnologiyanın ürəyi hesab olunur. Kompüterlərdən mobil telefonlara, günəş batareyalarından kosmik cihazlara qədər istifadə olunan bir çox texniki sistemlərin fəaliyyəti məhz yarımkeçirici materiallara əsaslanır.
Bu baxımdan renium xalkogenidlərinin alınması və onların xassələrinin öyrənilməsi yalnız elmi maraq doğuran məsələ deyil, həm də böyük iqtisadi və texnoloji əhəmiyyət daşıyan istiqamətdir.Bu doktorluq işi yalnız milli səviyyədə deyil, beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən də maraqla qarşılanmışdır.
Dissertasiya əsasında aparılan tədqiqatların nəticələri nüfuzlu beynəlxalq jurnallarda dərc olunmuş, müxtəlif ölkələrdə keçirilən konfranslarda təqdim edilmişdir.
Bu elmi fəaliyyət Azərbaycan alimlərinin qlobal elm məkanında layiqli yer tutduğunu nümayiş etdirmişdir.
Dünya elminə inteqrasiya edən bu araşdırmalar ölkəmizin elmi nüfuzunun yüksəlməsinə, Azərbaycan kimya məktəbinin beynəlxalq səviyyədə tanınmasına mühüm töhfə vermişdir.
Bu gün professor Elza Salahovanın doktorluq dissertasiyası yalnız bir elmi iş kimi deyil, bütöv bir elmi istiqamətin inkişafına təkan vermiş fundamental tədqiqat kimi qiymətləndirilir.
Elm yalnız fərdi uğurlarla ölçülmür. Həqiqi alim özündən sonra davamçı yetişdirə biləndir.
Elza Salahova da məhz belə alimlərdəndir. Onun rəhbərliyi altında gənc tədqiqatçılar yetişmiş, yeni alimlər formalaşmışdır. Elmi rəhbər kimi tələbələrinə yalnız bilik deyil, həm də tədqiqatçı məsuliyyəti, elmə sevgi və vətənə xidmət hissi aşılamışdır.Bu gün onun yetişdirdiyi mütəxəssislər müxtəlif elmi mərkəzlərdə fəaliyyət göstərərək müəllimlərinin yolunu davam etdirirlər.Onun araşdırmaları yeni dissertasiyaların, elmi məqalələrin və tətbiqi layihələrin yaranmasına zəmin hazırlamışdır. Gənc tədqiqatçılar üçün isə bu iş əzmkarlığın, peşəkarlığın və elmə sədaqətin nümunəsidir.
Elmdə bəzi əsərlər zaman keçdikcə öz aktuallığını itirir, bəziləri isə gələcək araşdırmalar üçün başlanğıc nöqtəsinə çevrilir. Renium xalkogenidlərinin elektrokimyəvi çökdürülməsinə həsr olunmuş bu fundamental tədqiqat məhz ikinci qrup əsərlərdəndir.
Elza Salahovanın fəaliyyəti Azərbaycan qadınının elm sahəsində qazandığı uğurların da parlaq nümunəsidir.O, yalnız alim kimi deyil, həm də ictimai xadim kimi qadınların elmə cəlb olunmasına, gender bərabərliyinin inkişafına və qadınların elmi potensialının üzə çıxarılmasına böyük töhfələr vermişdir.Azərbaycan qadını tarix boyu böyük fədakarlıq, zəka və mənəvi güc nümayiş etdirmişdir. Tomrisdən Sara xatuna, Xurşidbanu Natəvandan Həmidə xanım Cavanşirə qədər yüzlərlə görkəmli qadın xalqımızın tarixində silinməz iz qoymuşdur.Müasir dövrdə isə qadınların elmdə, təhsildə və idarəetmədə iştirakının genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Çünki elm və təhsil cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıran əsas sahələrdir. Bu sahələrdə qadınların fəallığı yeni ideyaların yaranmasına, müxtəlif baxışların formalaşmasına və daha sağlam inkişaf modelinin qurulmasına şərait yaradır.Elm insan zəkasının ən ali ifadəsidir. Burada uğur qazanmaq üçün cins deyil, bilik, istedad, zəhmət və iradə əsas rol oynayır. Buna baxmayaraq, uzun illər ərzində dünyanın müxtəlif ölkələrində qadın alimlər bir sıra stereotiplərlə və maneələrlə üzləşmişlər.Müasir Azərbaycan elmi isə qadınların fəallığı ilə seçilən sahələrdən biridir. Bu uğurların qorunması və daha da inkişaf etdirilməsi üçün elmi müəssisələrdə gender bərabərliyi məsələlərinin diqqət mərkəzində saxlanılması vacibdir.
Məhz bu baxımdan Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında fəaliyyət göstərən “Qadın problemləri və gender bərabərliyi” üzrə komissiya mühüm missiya daşıyır. Bu komissiyanın əsas məqsədi qadın alimlərin elmi fəaliyyətinin dəstəklənməsi, onların qarşılaşdıqları problemlərin araşdırılması, elmdə gender balansının qorunması və qadınların intellektual potensialının daha geniş şəkildə üzə çıxarılmasına kömək etməkdir. Bugün dünyanın aparıcı elmi təşkilatları gender bərabərliyini inkişaf strategiyasının mühüm hissəsi hesab edirlər. Çünki müxtəlif baxışların və fərqli düşüncə tərzlərinin bir araya gəlməsi daha güclü elmi nəticələr əldə etməyə imkan yaradır.
Qadınların elmdə təmsilçiliyinin artırılması yalnız sosial ədalət məsələsi deyil, həm də elmi tərəqqinin mühüm amilidir. Elm nə qədər çox insanın düşüncə potensialından faydalanarsa, bir o qədər sürətlə inkişaf edər.Bu mənada Elza Salahovanın rəhbərlik etdiyi komissiyanın fəaliyyəti yalnız bir qurumun işi deyil, ölkənin intellektual inkişafına yönəlmiş strateji əhəmiyyətli fəaliyyət kimi qiymətləndirilə bilər.Bu gün Azərbaycan qadınları elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və dövlət idarəçiliyində mühüm uğurlar qazanırlar. Bu uğurların davamlı olması üçün yeni nəslin də elmə maraq göstərməsi, qadınların elmi fəaliyyətə cəlb olunması və onların inkişafına dəstək verilməsi vacibdir.
Elza Salahovanın rəhbərlik etdiyi komissiya məhz bu məqsədlərə xidmət edir. Onun fəaliyyəti qadınların potensialına inamın, elmə sevginin və sosial məsuliyyət hissinin təcəssümüdür.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında “Qadın problemləri və gender bərabərliyi” üzrə komissiyaya rəhbərlik etməsi onun bu sahədəki fəaliyyətinin mühüm göstəricisidir.Elza Salahovanın müəllifi olduğu “The Electrochemical Production of Thin Films of Rhenium Chalcogenides” adlı monoqrafiya renium xalkogenidlərinin elektrokimyəvi üsulla alınmasına həsr olunmuş mühüm elmi əsərlərdən biridir.Bu kitab yalnız konkret eksperimental nəticələrin təqdimatı ilə məhdudlaşmır. Əsərdə elektrokimyəvi proseslərin nəzəri əsasları, reniumun elektrod reaksiyalarının xüsusiyyətləri, müxtəlif elektrolit sistemlərinin təsiri və alınan nazik təbəqələrin quruluş xüsusiyyətləri geniş şəkildə təhlil olunur.
Monoqrafiyanın əsas üstünlüklərindən biri nəzəri biliklərlə praktik nəticələrin vəhdət təşkil etməsidir. Burada oxucu yalnız elmi faktlarla tanış olmur, həm də həmin faktların necə əldə edildiyini, hansı eksperimental mərhələlərdən keçdiyini və hansı nəticələrə gətirib çıxardığını izləyə bilir.
Bu xüsusiyyət monoqrafiyanı həm tədqiqatçılar, həm doktorantlar, həm də elektrokimya sahəsində çalışan mütəxəssislər üçün qiymətli elmi mənbəyə çevirir.
Professor Salahovanın monoqrafiyalarında xüsusi yer tutan məsələlərdən biri renium xalkogenidlərinin yarımkeçirici xüsusiyyətləridir.
Müasir texnologiyalar dövründə yarımkeçirici materiallar iqtisadi inkişafın və texnoloji tərəqqinin əsas dayaqlarından biri hesab edilir. Kompüterlər, mobil qurğular, günəş panelləri, lazer sistemləri və minlərlə digər texnologiyanın əsasında məhz bu materiallar dayanır.
Elza Salahovanın tədqiqatları göstərmişdir ki, reniumun kükürd, selen və tellurla əmələ gətirdiyi birləşmələr yeni nəsil yarımkeçirici materiallar kimi böyük perspektivə malikdir.
Bu materialların elektrokimyəvi üsulla alınması isə həm iqtisadi, həm də texnoloji baxımdan mühüm üstünlüklər yaradır.
Monoqrafiyalarda bu proseslərin elmi əsaslarının sistemli şəkildə təqdim olunması Azərbaycan elminin dünya elminə bəxş etdiyi mühüm töhfələrdən biri hesab edilə bilər.
Elza Salahovanın beynəlxalq jurnallarda dərc olunan çoxsaylı məqalələri onun elmi yaradıcılığının geniş miqyasını nümayiş etdirir.
2018-ci ildə dərc olunan renium-tellur ərintilərinin elektrokimyəvi çökdürülməsinə həsr olunmuş tədqiqatlar yeni materialların alınması sahəsində mühüm nəticələr ortaya qoymuşdur.
Re-Te-Cu sistemində əldə edilən nazik təbəqələrin morfologiyasının öyrənilməsi isə materialların struktur xüsusiyyətlərinin daha dərindən anlaşılmasına imkan yaratmışdır.
2019-cu ildə nəşr olunan məqalələrdə yeni Re-S nanörtüklərinin alınması və renium-selen-mis əsaslı nanofilmlərin morfologiyası tədqiq edilmişdir. Bu araşdırmalar nanomateriallar sahəsində aparılan müasir elmi axtarışlarla səsləşərək Azərbaycan alimlərinin bu istiqamətdəki fəallığını nümayiş etdirmişdir.
2021-ci ildə çap olunmuş elmi işlərdə Re-Cu-Se sistemində nanörtüklərin alınması, onların morfologiyasının araşdırılması və müxtəlif amillərin Re-Te-Cu ərintilərinin alınmasına təsiri öyrənilmişdir.Sonrakı illərdə aparılan tədqiqatlar isə renium-molibden ərintilərinin alınmasına və yeni nanotəbəqəli materialların sintezinə həsr olunmuşdur.Bu işlərin hər biri elmi inkişafın ayrı-ayrı mərhələlərini əks etdirən mühüm nailiyyətlərdir.Əsl elmin gücü onun tətbiq imkanlarında özünü göstərir. Elza Salahovanın müəllif şəhadətnamələri və patentləri də onun tədqiqatlarının praktik əhəmiyyətini təsdiq edir.
Renium-selen ərintilərindən ibarət yarımkeçirici örtüklərin alınması üçün elektrolitlərin hazırlanması, renium ditellurid və renium disulfid əsaslı nazik təbəqələrin alınması üsulları, renium diselenid örtüklərinin sintezi və yeni nanotəbəqəli materialların əldə olunması ilə bağlı patentlər Azərbaycan elminin innovativ potensialını nümayiş etdirir.Bu patentlər yalnız laboratoriya nəticələri deyil, həm də gələcək sənaye tətbiqlərinin elmi bünövrəsidir.
Onlar göstərir ki, fundamental elm və tətbiqi texnologiya arasında möhkəm körpü qurmaq mümkündür.
Professor Elza Salahovanın monoqrafiyaları, beynəlxalq məqalələri və patentləri bütövlükdə bir elmi məktəbin formalaşmasının göstəricisidir.
Bu əsərlərdə yalnız eksperimental nəticələr deyil, həm də alim düşüncəsinin ardıcıllığı, tədqiqat mədəniyyəti və elmi dünyagörüşü öz əksini tapmışdır.
Onun yaratdığı elmi irs bu gün gənc tədqiqatçılar üçün qiymətli mənbə, gələcək araşdırmalar üçün isə möhkəm elmi platformadır.
Elza Salahovanın elmi məqalələri dünyanın müxtəlif ölkələrində nəşr olunan nüfuzlu jurnallarda dərc edilmişdir. ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya və digər ölkələrdə çap olunan əsərləri Azərbaycan elminin beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsinə xidmət etmişdir.
Onun müəllifi olduğu monoqrafiyalar, patentlər və elmi məqalələr müasir elektrokimya elminin inkişafına mühüm töhfələr sırasındadır.
Yüzlərlə elmi əsər, onlarla beynəlxalq konfrans, çoxsaylı patent və monoqrafiyalar onun zəngin elmi irsinin yalnız görünən hissəsidir.
Elza Salahovanın həyat yolu elmə həsr olunmuş şərəfli ömrün parlaq salnaməsidir. O, öz fəaliyyəti ilə sübut etmişdir ki, əsl elm sərhəd tanımır; zəhmət, bilik və iradə insanı ən uca zirvələrə yüksəldə bilir.
Bu gün professor Elza Salahovanın adı Azərbaycan kimya elminin inkişaf tarixində xüsusi ehtiramla çəkilir. Onun elmi irsi gələcək nəsillər üçün qiymətli xəzinə, gənc tədqiqatçılar üçün isə ilham mənbəyidir.
Çünki elmə həsr olunmuş ömürlər zaman keçdikcə qocalmır; əksinə, yeni nəsillərin yolunu işıqlandıran bir mayaka çevrilir. Elza Salahovanın ömür yolu da məhz belə bir işıqlı mayakdır bilik, zəhmət və vətənə xidmət mayakı.Elm həm də fikir mübadiləsi, intellektual dialoq, təcrübə paylaşımı və bəşəriyyətin ortaq bilik xəzinəsinin zənginləşdirilməsi deməkdir. Məhz buna görə də beynəlxalq elmi konfranslar müxtəlif ölkələrin alimlərini bir araya gətirən, yeni ideyaların doğulduğu və gələcəyin elmi istiqamətlərinin müəyyənləşdirildiyi mühüm platformalar hesab olunur.
Azərbaycan alimləri də bu beynəlxalq elmi dialoqun fəal iştirakçıları sırasında yer alırlar. Onların arasında professor Elza Əbdüləziz qızı Salahovanın fəaliyyəti xüsusi diqqətə layiqdir. Onun uzun illər ərzində respublika və beynəlxalq səviyyəli konfranslarda etdiyi çıxışlar yalnız şəxsi elmi nailiyyətlərin təqdimatı deyil, həm də Azərbaycan elminin dünya elmi məkanında layiqincə təmsil olunmasının parlaq nümunəsidir.
Hər bir alim üçün elmi nəticə əldə etmək qədər həmin nəticəni elmi ictimaiyyətə çatdırmaq da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki elm paylaşdıqca inkişaf edir, müzakirə olunduqca zənginləşir.
Professor Elza Salahovanın iştirak etdiyi beynəlxalq konfranslar coğrafi baxımdan müxtəlif ölkələri, mövzu baxımından isə müasir kimya və elektrokimya elminin ən aktual istiqamətlərini əhatə etmişdir.
Onun çıxışları Azərbaycanın elmi potensialını beynəlxalq auditoriyaya təqdim etməklə yanaşı, dünya alimləri ilə əməkdaşlıq əlaqələrinin möhkəmlənməsinə də xidmət etmişdir.
2009-cu ildə professor A. Ə. Verdizadənin 95 illik yubileyinə həsr olunmuş “Üzvi reagentlər analitik kimyada” adlı respublika konfransında iştirak Elza Salahovanın elmi fəaliyyətində mühüm mərhələlərdən biri olmuşdur.
Bu konfrans yalnız bir yubiley tədbiri deyildi. Burada Azərbaycan kimya məktəbinin müxtəlif nəsillərini təmsil edən alimlər bir araya gəlmiş, analitik kimyanın müasir problemləri və inkişaf perspektivləri müzakirə edilmişdir.
Elza Salahovanın təqdim etdiyi elmi nəticələr iştirakçılar tərəfindən maraqla qarşılanmış və gələcək tədqiqat istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynamışdır.
2011-ci ildə Rusiyanın paytaxtı Moskvada keçirilən “7th International Symposium on Technetium and Rhenium – Science and Utilization” simpoziumu dünya miqyasında renium və texnesium kimyasına həsr olunmuş ən nüfuzlu tədbirlərdən biri hesab olunurdu.
Renium sahəsində uzun illər araşdırmalar aparan Elza Salahova bu mötəbər toplantıda Azərbaycan elmini təmsil etmişdir.
Dünyanın müxtəlif ölkələrindən gəlmiş alimlər qarşısında təqdim olunan məruzələr Azərbaycan alimlərinin bu mürəkkəb və strateji əhəmiyyətli istiqamətdə əldə etdikləri nailiyyətləri nümayiş etdirmişdir.
Bu çıxışlar bir daha sübut etmişdir ki, Azərbaycan alimləri yalnız regional deyil, beynəlxalq səviyyədə də aktual elmi problemlərin həllinə töhfə verə bilirlər.
2013 və 2016-cı illərdə Moskvada keçirilən “Гинцветмет” İnstitutunun təşkil etdiyi beynəlxalq elmi-praktik konfranslar Elza Salahovanın elmi fəaliyyətində xüsusi yer tutur.
Bu tədbirlərdə reniumun elektrokimyəvi alınması, onun xalkogenidləri, yarımkeçirici xüsusiyyətləri və tətbiq perspektivləri barədə təqdim edilən məruzələr mütəxəssislərin diqqətini cəlb etmişdir.
Müzakirələr zamanı Azərbaycan alimlərinin əldə etdiyi nəticələr yüksək qiymətləndirilmiş, bir sıra beynəlxalq əməkdaşlıq imkanları yaranmışdır.
Belə tədbirlər ölkəmizin elmi nailiyyətlərinin beynəlxalq elmi dövriyyəyə daxil olmasına mühüm töhfə vermişdir.
Professor Elza Salahovanın iştirak etdiyi ən mühüm beynəlxalq tədbirlər sırasında Rusiyanın İvanovo şəhərində keçirilən “Müasir nəzəri və eksperimental elektrokimya metodları” adlı beynəlxalq konfranslar xüsusi yer tutur.
2014, 2015, 2017, 2019, 2020 və 2021-ci illərdə keçirilən bu nüfuzlu konfranslar dünyanın müxtəlif ölkələrindən elektrokimya sahəsində çalışan alimləri bir araya gətirmişdir.
Elza Salahovanın burada etdiyi çıxışlar elektrokimyəvi çökdürülmə proseslərinin mexanizmi, renium əsaslı yarımkeçirici materialların alınması, nanostrukturların formalaşdırılması və yeni materialların yaradılması istiqamətində aparılan tədqiqatlara həsr olunmuşdur.
Onun təqdim etdiyi nəticələr müasir elektrokimyanın aktual problemlərinə yeni yanaşmalar gətirmiş və beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən maraqla qarşılanmışdır.
Bu konfranslar eyni zamanda Azərbaycan elektrokimya məktəbinin dünya elmi məkanında tanınmasına mühüm töhfə vermişdir.
2016-cı ildə M. Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun 80 illik yubileyinə, 2018-ci ildə isə akademik M. Nağıyevin 110 illik yubileyinə həsr olunmuş “Nağıyev qiraətləri” konfranslarında Elza Salahovanın çıxışları xüsusi maraq doğurmuşdur.
Bu tədbirlər yalnız elmi nəticələrin təqdim olunduğu toplantılar deyil, həm də Azərbaycan kimya elminin keçmişi ilə gələcəyi arasında körpü rolunu oynayan elmi forumlar idi.
Alimin çıxışları institutda aparılan fundamental tədqiqatların beynəlxalq əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirmişdir.
2019-cu ildə Bakı Dövlət Universitetində keçirilən “Modern Trends in Physics” beynəlxalq konfransı müxtəlif elm sahələrinin qovuşduğu mühüm platformaya çevrilmişdi.
Burada təqdim olunan tədqiqatlar göstərirdi ki, müasir dövrdə fizika, kimya, materialşünaslıq və nanotexnologiyalar bir-birindən ayrılmaz sahələrdir.
Elza Salahovanın təqdim etdiyi məruzələr də məhz bu inteqrasiyanın uğurlu nümunələrindən biri idi. Renium əsaslı materialların fiziki və elektrokimyəvi xüsusiyyətlərinin araşdırılması multidissiplinar elmin inkişafına mühüm töhfə vermişdir.
2019-cu ildə Moskvada keçirilən XXI Mendeleyev qurultayı dünya kimya elminin ən mötəbər tədbirlərindən biri hesab olunur.
Kimya sahəsində Nobel mükafatçıları, akademiklər və aparıcı tədqiqatçıların iştirak etdiyi bu qurultayda Elza Salahovanın çıxışı Azərbaycan elminin böyük uğurlarından biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Mendeleyev qurultayında iştirak etmək hər bir alim üçün böyük etimad və yüksək elmi nüfuz göstəricisidir.
Bu mötəbər tribunadan səslənən Azərbaycan elminin nailiyyətləri ölkəmizin beynəlxalq elmi nüfuzunun artmasına xidmət etmişdir.
Professor Elza Salahovanın iştirak etdiyi beynəlxalq konfranslar yalnız əldə olunmuş nəticələrin təqdimatı ilə məhdudlaşmırdı. Bu tədbirlər yeni ideyaların yaranmasına, beynəlxalq elmi əməkdaşlıqların qurulmasına və gələcək layihələrin formalaşmasına da şərait yaradırdı.
Onun çıxışları nəticəsində Azərbaycan alimlərinin dünya elmi mərkəzləri ilə əlaqələri daha da genişlənmiş, birgə tədqiqatlar üçün yeni imkanlar açılmışdır
Alimin elmi səviyyəsinin ən mühüm göstəricilərindən biri onun beynəlxalq elmi qurumlar tərəfindən tanınmasıdır. Çünki dünyanın nüfuzlu elmi jurnalları və təşkilatları yalnız yüksək peşəkarlığa, zəngin tədqiqat təcrübəsinə və obyektiv elmi mövqeyə malik alimlərlə əməkdaşlıq edirlər.
Azərbaycan kimya elminin görkəmli nümayəndələrindən biri olan professor Elza Əbdüləziz qızı Salahovanın müxtəlif beynəlxalq elmi qurumlarda üzvlüyü, nüfuzlu jurnallarda rəyçi və redaksiya heyəti üzvü kimi fəaliyyəti onun qazandığı beynəlxalq nüfuzun parlaq göstəricisidir.
Hər il dünyanın müxtəlif ölkələrində minlərlə elmi məqalə hazırlanır. Lakin həmin məqalələrin hamısı elmi jurnallarda dərc edilmir. Nəşrdən əvvəl onlar ciddi ekspertiza mərhələsindən keçir. Bu prosesi həyata keçirən şəxslər isə beynəlxalq elmi ictimaiyyətin etibar etdiyi alimlərdir.
Resenzentlik sadəcə məqaləni oxumaq deyil. Bu, böyük məsuliyyət tələb edən elmi fəaliyyətdir. Rəyçi təqdim olunan araşdırmanın elmi səviyyəsini, yeniliyini, metodoloji əsaslarını və nəticələrinin etibarlılığını qiymətləndirir.
Professor Elza Salahovanın bir sıra nüfuzlu beynəlxalq jurnallarda resenzent kimi fəaliyyət göstərməsi onun yüksək elmi nüfuzunun göstəricisidir.
Bu etimad uzun illər aparılan fundamental tədqiqatların, yüzlərlə elmi əsərin və beynəlxalq elmi əməkdaşlığın nəticəsində qazanılmışdır.
2015-ci ildən etibarən professor Elza Salahova beynəlxalq elmi nəşrlərin ekspert şəbəkəsində fəal iştirak etməyə başlamışdır.
Onun “Journal of Energy and Power Engineering” jurnalında resenzent kimi fəaliyyəti enerji texnologiyaları, materialşünaslıq və tətbiqi kimya sahələrində aparılan tədqiqatların qiymətləndirilməsinə yönəlmişdir.
Həmin ildə dünyanın ən nüfuzlu elmi nəşrlərindən biri olan “Journal of Hazardous Materials” jurnalında rəyçi kimi fəaliyyət göstərməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu jurnal ətraf mühit, təhlükəli materiallar, ekoloji problemlər və müasir kimya sahəsində dünyanın aparıcı elmi nəşrlərindən biri hesab olunur.
Belə bir jurnalın ekspertləri sırasında yer almaq yalnız yüksək elmi hazırlığa malik alimlərə nəsib olur.
Bu fakt bir daha göstərir ki, Elza Salahovanın elmi fəaliyyəti beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilmişdir.
2016-cı ildə professor Elza Salahova “American Journal of Analytical Chemistry” jurnalında resenzent kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Analitik kimya müasir elmin ən vacib istiqamətlərindən biridir. Yeni maddələrin tərkibinin müəyyənləşdirilməsi, kimyəvi proseslərin təhlili və müxtəlif materialların öyrənilməsi bu sahənin əsas vəzifələrindəndir.
Belə bir jurnalda ekspert kimi çıxış etmək yalnız geniş elmi bilik deyil, həm də müasir tədqiqat metodlarına dərindən bələd olmağı tələb edir.
Həmin ildə o, “International Research Journal of Pure and Applied Chemistry” jurnalının da resenzenti olmuşdur.
Bu fəaliyyət vasitəsilə Azərbaycan alimi dünyanın müxtəlif ölkələrindən təqdim olunan elmi araşdırmaların qiymətləndirilməsində iştirak etmiş, qlobal elmi biliklərin inkişafına töhfə vermişdir.
Alimin beynəlxalq nüfuzunun daha bir göstəricisi onun “Journal of Chemical Engineering and Chemistry Research” jurnalının redaksiya heyətində təmsil olunmasıdır.
Redaksiya heyətinin üzvü olmaq sadəcə fəxri ad deyil. Bu vəzifə elmi siyasətin formalaşdırılmasında iştirak etmək, nəşr strategiyasının müəyyənləşdirilməsinə töhfə vermək və jurnalın elmi səviyyəsinin qorunmasına xidmət etmək deməkdir.Professor Elza Salahovanın bu vəzifəyə seçilməsi onun beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən etibarlı və nüfuzlu alim kimi qəbul olunduğunu göstərir.Bu, həm də Azərbaycan elminə göstərilən hörmətin ifadəsidir.2016-cı ildə professor Elza Salahova “International Association of Advanced Materials” təşkilatının fəxri üzvü seçilmişdir.
Müasir materialşünaslıq XXI əsrin ən sürətlə inkişaf edən elmi istiqamətlərindən biridir. Nanomateriallar, yarımkeçiricilər, yeni funksional örtüklər və yüksək texnologiyalı materiallar gələcəyin sənayesini formalaşdıran əsas sahələr hesab olunur.
Renium əsaslı yarımkeçirici materiallar üzərində apardığı fundamental tədqiqatlar Elza Salahovanın bu beynəlxalq təşkilat tərəfindən yüksək qiymətləndirilməsinə səbəb olmuşdur.
Fəxri üzvlük alimə göstərilən hörmətin və onun elmi nailiyyətlərinin beynəlxalq səviyyədə tanınmasının bariz nümunəsidir.
Professor Elza Salahovanın beynəlxalq elmi fəaliyyəti son illərdə də davam etmişdir.
2024-cü ildə onun “Engineering Reports” jurnalında resenzent kimi fəaliyyətə dəvət olunması alimə olan beynəlxalq etimadın davam etdiyini göstərir.
Mühəndislik və tətbiqi elmlər sahəsində nüfuzlu beynəlxalq nəşrlərdən biri hesab olunan bu jurnal müasir texnologiyalara aid tədqiqatların qiymətləndirilməsində aparıcı mövqeyə malikdir.
Belə bir nəşrin ekspertləri sırasında yer almaq uzun illər ərzində formalaşmış elmi nüfuzun nəticəsidir.Professor Elza Salahovanın beynəlxalq elmi qurumlarda fəaliyyəti yalnız şəxsi nailiyyət kimi qiymətləndirilməməlidir. Bu fəaliyyət eyni zamanda Azərbaycan elminin beynəlxalq aləmdə qazandığı hörmətin göstəricisidir.
Hər bir beynəlxalq təşkilatda təmsil olunan alim öz ölkəsinin elmi məktəbini də təmsil edir. Onun biliyi, obyektivliyi və peşəkarlığı bütövlükdə milli elmin nüfuzuna təsir göstərir.
Elza Salahovanın müxtəlif elmi jurnallarda ekspert və redaktor kimi fəaliyyəti Azərbaycan kimya məktəbinin yüksək səviyyəsinin dünya elmi ictimaiyyəti tərəfindən qəbul edildiyini göstərir.
Beynəlxalq elmi təşkilatlarda fəaliyyət bəzən “elmin görünməyən diplomatiyası” adlandırılır. Çünki burada ölkələr siyasi sərhədlərlə deyil, bilik və yaradıcılıq vasitəsilə bir-birinə yaxınlaşırlar.
Professor Elza Salahovanın fəaliyyəti də bu mənada xüsusi əhəmiyyət daşıyır. O, elmi bilikləri, tədqiqat mədəniyyətini və Azərbaycan alimlərinin potensialını beynəlxalq müstəvidə uğurla təmsil etmişdir.
Onun iştirak etdiyi beynəlxalq qurumlar, ekspert kimi qiymətləndirdiyi elmi işlər və redaksiya heyətlərində gördüyü fəaliyyət dünya elminin inkişafına xidmət edən mühüm töhfələrdir.
Elmi fəaliyyətin ən məsuliyyətli istiqamətlərindən biri gənc tədqiqatçılara rəhbərlik etməkdir. Çünki burada söhbət yalnız elmi mövzunun izahından getmir. Elmi rəhbər gənc alimə tədqiqat aparmağın metodlarını, elmi etikaya sadiqliyi, obyektiv düşünməyi və həqiqəti axtarmağın yollarını öyrədir.Professor Elza Salahova da uzun illər ərzində qazandığı zəngin elmi təcrübəni gənc nəslə ötürməyi öz fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevirmişdir.
Onun rəhbərliyi altında iki nəfər kimya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır. Bu nəticə yalnız statistik göstərici deyil. Bu, illərlə davam edən elmi əməkdaşlığın, gərgin zəhmətin və müəllim–şagird münasibətlərinin uğurlu bəhrəsidir.
Bu gün həmin tədqiqatçılar Azərbaycan elminin müxtəlif sahələrində fəaliyyət göstərərək öz müəllimlərinin yaratdığı elmi ənənələri davam etdirirlər.Elmin inkişafı fasiləsiz bir prosesdir. Bir alim öz tədqiqatlarını tamamlayarkən yeni alimlər yetişir və elmi axtarışları davam etdirirlər.
Hazırda professor Elza Salahovanın rəhbərliyi altında üç dissertant elmi fəaliyyətini davam etdirir. Bu fakt onun elmi məktəbinin yaşadığını və inkişaf etdiyini göstərir.
Dissertantlarla iş yalnız elmi məsləhətlər verməkdən ibarət deyil. Bu proses yeni ideyaların müzakirəsini, eksperimental nəticələrin təhlilini, elmi problemlərin həlli yollarının araşdırılmasını və tədqiqatçının müstəqil alim kimi formalaşmasını əhatə edir.
Beləliklə, Elza Salahovanın elmi rəhbərliyi altında yetişən gənclər yalnız dissertasiya müdafiə etməyə deyil, həm də gələcəyin alimləri kimi formalaşmağa hazırlaşırlar.Tarix göstərir ki, böyük alimlərin yaratdığı elmi məktəblər onların ən dəyərli mirası olur. Kitablar zaman keçdikcə yenilənə bilər, texnologiyalar dəyişə bilər, lakin yetişdirilmiş alimlər həmin irsi yaşadaraq gələcəyə daşıyırlar.
Professor Elza Salahovanın rəhbərlik etdiyi tədqiqat istiqamətləri – renium xalkogenidləri, elektrokimyəvi çökdürülmə prosesləri, yarımkeçirici materiallar və nanostrukturlar sahəsində aparılan işlər gənc tədqiqatçılar üçün mühüm elmi baza yaratmışdır.
Bu gün onun elmi məktəbi Azərbaycan kimya elminin perspektivli istiqamətlərindən biri kimi inkişaf etməkdədir.Cəmiyyət həmişə elmə xidmət edən insanlara xüsusi hörmətlə yanaşmışdır. Çünki alimlərin fəaliyyəti yalnız bu günə deyil, gələcəyə xidmət edir.
Professor Elza Salahovanın uzunillik elmi fəaliyyəti də müxtəlif təltif və mükafatlarla qiymətləndirilmişdir.
Onun anadan olmasının 60 illik yubileyi münasibətilə fəxri fərmanla təltif olunması yalnız şəxsi yubiley münasibətilə verilən mükafat deyildi. Bu təltif uzun illər ərzində Azərbaycan elminin inkişafına göstərdiyi xidmətlərin, əldə etdiyi nailiyyətlərin və yetişdirdiyi kadrların qiymətləndirilməsi idi.
Fəxri fərman bir daha təsdiqləyirdi ki, alimin əməyi yalnız laboratoriyalarda deyil, bütövlükdə cəmiyyət tərəfindən də yüksək dəyərləndirilir.
Professor Elza Salahovanın bütün əmək fəaliyyəti Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutu ilə bağlı olmuşdur.
Onun burada keçdiyi elmi yol adi əməkdaşlıqdan laboratoriya rəhbərliyinə qədər yüksələn böyük bir fəaliyyət tarixidir.
Məhz buna görə də institutun 80 illik yubileyi münasibətilə ona təqdim olunan fəxri fərman xüsusi məna daşıyır.Bu təltif yalnız bir alimin şəxsi uğurlarına verilmiş qiymət deyil, həm də institutun inkişafına, beynəlxalq elmi əlaqələrinin genişlənməsinə, yeni elmi istiqamətlərin formalaşmasına və gənc kadrların hazırlanmasına göstərilən xidmətlərin etirafı idi.Hər bir mükafatın arxasında uzun illərin əməyi dayanır. Elza Salahovanın aldığı təltiflər də təsadüfi deyil.
Bu mükafatların arxasında yüzlərlə laboratoriya təcrübəsi, onlarla beynəlxalq konfrans, çoxsaylı elmi məqalələr, monoqrafiyalar, patentlər və gənc tədqiqatçıların yetişdirilməsi dayanır.
Elm yolunda sərf olunan vaxt, səbir və zəhmət məhz belə qiymətləndirilir.Bütün rəsmi təltiflərə baxmayaraq, hər bir alimin ən böyük mükafatı onun yetişdirdiyi tələbələr, qazandığı elmi nüfuz və yaratdığı elmi məktəbdir.
Professor Elza Salahovanın rəhbərliyi altında müdafiə olunan dissertasiyalar, davam edən elmi tədqiqatlar və onun məktəbini yaşadan gənc alimlər bu baxımdan ən qiymətli nailiyyət hesab edilə bilər.Çünki elm insan ömründən daha uzun yaşayır və alimlərin əsl böyüklüyü də məhz yaratdıqları elmi irsin davam etməsində özünü göstərir.Həyatın bir dövründə insan təhsil alır, çalışır, yaradır, cəmiyyətə xidmət edir. Lakin bütün uğurların, qazandığı şöhrətin və əldə etdiyi nailiyyətlərin arxasında ona güc verən mənəvi bir dayaq da olur. Bu dayaq ailədir. Ailə insanın ilk məktəbi, ilk dayağı, ilk mənəvi limanıdır. Böyük alimlər, görkəmli ziyalılar və tanınmış şəxsiyyətlər haqqında danışarkən onların elmi nailiyyətləri ilə yanaşı, ailə dəyərlərinə bağlılıqları da xüsusi diqqət çəkir.
Azərbaycanın tanınmış alimlərindən biri olan professor Elza Əbdüləziz qızı Salahovanın həyat yoluna nəzər saldıqda onun yalnız elmdə deyil, ailə həyatında da zəngin mənəvi dəyərlərə sahib olduğunu görürük. Onun iki qızı və dörd nəvəsi vardır. Bu sadə görünən məlumat əslində böyük bir həyat fəlsəfəsini, nəsillər arasında mənəvi bağların davamlılığını və ailə ənənələrinin yaşadılmasını ifadə edir.
Elm böyük zəhmət, səbir və fədakarlıq tələb edir. Laboratoriyada keçirilən uzun saatlar, araşdırmalar, elmi məqalələr, beynəlxalq konfranslar və tədqiqatlar alimin həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Belə bir həyat tərzi yaşayan insan üçün ailə həm mənəvi dayaq, həm də ruh yüksəkliyi mənbəyi olur.
Professor Elza Salahovanın uzun illər ərzində qazandığı uğurların arxasında da ailəsinin mənəvi dəstəyi dayanır. Çünki insanın elmdə qazandığı nailiyyətlər yalnız onun şəxsi zəhmətinin deyil, həm də onu əhatə edən insanların sevgisinin və etimadının nəticəsidir.Ailə ocaq kimi insanı isidir, ona güc verir və yeni uğurlara ruhlandırır. Bu baxımdan alim üçün övladları və nəvələri həyatının ən qiymətli mənəvi sərvətlərindən biridir.
Hər bir valideyn üçün övlad onun sabaha ünvanlanmış ümididir. İnsan ömrünün davamı, ailə dəyərlərinin qoruyucusu və mənəvi irsin daşıyıcısı məhz övladlardır.
Elza Salahovanın iki qız övladı onun həyat yolunun ən əziz hissələrindən biridir. Bir ana üçün övlad böyütmək yalnız qayğı göstərmək deyil, həm də ona düzgün həyat yolu göstərmək, mənəvi dəyərləri aşılamaq və vətənə layiqli insan kimi yetişdirmək deməkdir.Alimin həyat yolu göstərir ki, insan həm elmə, həm də ailəyə eyni məsuliyyətlə yanaşa bilər. Bu, böyük iradə, nizam-intizam və yüksək mənəvi keyfiyyətlər tələb edir.İnsan yaşa dolduqca qazandığı uğurlara başqa gözlə baxmağa başlayır. Bir vaxtlar elmi nailiyyətlər və peşə uğurları ön planda görünürdüsə, sonralar ailənin istiliyi, övlad və nəvə sevgisi daha böyük məna kəsb edir.
Dörd nəvənin nənəsi olmaq professor Elza Salahovanın həyatına xüsusi sevinc və mənəvi zənginlik bəxş edən amillərdəndir. Nəvələr ailənin davamı, gələcəyin daşıyıcıları və nəsillər arasında qurulan canlı körpüdür.
Nənə sevgisi xüsusi hissdir. Bu sevgi həyat təcrübəsinin, müdrikliyin və qayğının ən gözəl təzahürlərindən biridir. Nəvələr isə öz növbəsində ailənin tarixini, keçmişini və dəyərlərini yaşadan ən qiymətli mirasçılardır.
Ailə yalnız eyni soyadı daşıyan insanların birliyi deyil. Ailə nəsilləri bir-birinə bağlayan mənəvi körpüdür. Bu körpü üzərindən bilik, təcrübə, sevgi, hörmət və həyat dərsləri ötürülür.
Professor Elza Salahova kimi ziyalı insanların ailəsində böyüyən gənc nəsil elmə, təhsilə və milli-mənəvi dəyərlərə daha yaxın olur. Bu gün professor Elza Əbdüləziz qızı Salahovanın həyat yoluna nəzər saldıqda qarşımızda yalnız görkəmli alim deyil, həm də yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik ziyalı, qayğıkeş ana, mehriban nənə və cəmiyyətə faydalı vətəndaş obrazı canlanır. Elmdə qazandığı uğurlar, yetişdirdiyi alimlər və yaratdığı elmi irs nə qədər qiymətlidirsə, ailə ocağında yaşatdığı sevgi, qayğı və mənəvi dəyərlər də bir o qədər əhəmiyyətlidir.
Çünki insanın əsl xoşbəxtliyi yalnız qazandığı nailiyyətlərdə deyil, həmin uğurları bölüşdüyü doğmalarının varlığında gizlənir. Alimin yazdığı kitablar, elmi əsərlər və kəşflər zamanın yaddaşında yaşayırsa, ailə sevgisi və insanlıq nümunəsi də nəsildən-nəslə ötürülərək əbədi dəyərə çevrilir. Elza Salahovanın həyat yolu bu həqiqətin ən gözəl və ən parlaq təcəssümlərindən biridir.
Ömrünü elmə, təhsilə və insanlara xidmətə həsr edən professor Elza Salahova bu gün də zəngin təcrübəsi, tükənməz enerjisi və yaradıcılıq əzmi ilə Azərbaycan elminin inkişafına öz dəyərli töhfələrini verməkdə davam edir. Onun elmi fəaliyyəti gənc tədqiqatçılar üçün örnək, qazandığı uğurlar isə yeni nəsil alimlər üçün ilham mənbəyidir.
İnanırıq ki, professor Elza Salahovanın elmi axtarışlarla zəngin yaradıcılıq yolu bundan sonra da yeni nailiyyətlərlə davam edəcək, onun rəhbərliyi altında yetişən gənc alimlər Azərbaycan elmini beynəlxalq arenalarda layiqincə təmsil edəcəklər. Zəngin elmi irsi, yüksək ziyalılığı və insanpərvərliyi ilə seçilən bu dəyərli alimə möhkəm cansağlığı, ailə səadəti, uzun ömür, yeni-yeni elmi uğurlar, böyük kəşflər və tükənməz yaradıcılıq enerjisi arzulayırıq.
Qoy onun elm yolunda yandırdığı bilik məşəli gələcək nəsillərin yolunu daim işıqlandırsın, Azərbaycan elminin üfüqlərində daha uzun illər parlaq bir nur kimi işıq saçsın.
AMİDTV.AZ
Aygün Məmmədova Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, AMİDTV.AZ saytının təsisçisi




















94