Azərbaycan qadınının,xalq mədəniyyətinin çağdaş salnaməsi Nazilə Səfərli
Bəzən insan taleyi elə bir ahənglə yazılır ki, o ahəngdə doğulduğun torpağın səsi, xalqının yaddaşı, qadın qəlbinin kövrəkliyi və sözün müqəddəs yükü birləşir. Nazilə Cəfərova (Səfərli) məhz belə talelərdəndir. Onun ömür yolu təkcə bir şairin, aparıcının, sənət adamının həyatı deyil — bu yol Borçalı ruhunun, Azərbaycan qadınının və xalq mədəniyyətinin çağdaş salnaməsidir.
1979-cu il yanvarın 25-də Ulu Borçalının qədim Başkeçid diyarında — indiki Gürcüstan Respublikasının Dmanisi rayonunda dünyaya göz açan Nazilə Səfərli uşaqlıqdan sözün sehrini duyan, səsin ahənginə qulaq kəsilən bir qəlbin sahibidir. İlk təhsil yoluna Bolnisi rayonunun Kazreti qəsəbəsindəki 2 saylı orta məktəbdə qədəm qoyması, sonra ailəsi ilə Bakıya köçərək Suraxanı və Xətai rayonlarındakı məktəblərdə təhsilini davam etdirməsi onun dünyagörüşünü genişləndirən, həyat təcrübəsini zənginləşdirən mərhələlər olmuşdur. Üç məktəb, üç mühit, üç ayrı ruh — lakin dəyişməyən bir dəyər: sözə sədaqət.
Ali təhsilini Rusiyanın Vladimir şəhərində, Aviamexanika İnstitutunun Hüquq fakültəsində alması Nazilə Səfərlinin şəxsiyyətində hüquqi düşüncə ilə bədii təfəkkürün vəhdətini formalaşdırmışdır. Bu sintez onun sonrakı yaradıcılığında çıxışlarının məntiqində, publisistik baxışlarında və ictimai mövqeyində aydın hiss olunur.
Nazilə Səfərlinin yaradıcılıq yolu 13 yaşında yazdığı ilk misralarla başlayır. Onun qələmində şeir təkcə hisslərin ifadəsi deyil, ictimai məsuliyyətin, milli yaddaşın və qadın baxışının poetik təzahürüdür. 19 yaşında “Kredo” qəzetində dərc olunan ilk şeiri ilə ədəbi mühitə addım atan şairənin uğurları ard-arda gəlmiş, üç kitabı — “Mən günəşə sən mənə bax”, “Səni məndən soruşurlar”, “Sazla sevişən mələk” — oxucu auditoriyasının rəğbətini qazanmışdır. Bu kitablar sevginin, həsrətin, torpaq dərdinin və qadın duyğusunun bədii ensiklopediyası kimi dəyərləndirilə bilər.
Ədəbiyyat və mədəniyyət sahəsindəki xidmətlərinə görə “Abdulla Şaiq”, “Məshəti Gəncəvi”, “Xurşud Banu Natəvan”, “XXI Əsrin Ziyalısı”, “Qızıl Qələm” kimi nüfuzlu mükafatlara layiq görülməsi onun sənət yolunun təsdiqidir. “Qarabağ harayı” şeir müsabiqəsinin laureatı olması isə Nazilə Səfərlinin yaradıcılığında vətən mövzusunun aparıcı xətt olduğunu göstərir. Bədii qiraət sahəsində “Qızıl Mikrofon” Oskar nominasiyası ilə təltif edilməsi isə onun səsinin təkcə səhnədə deyil, xalqın yaddaşında da iz buraxdığını sübut edir.
Nazilə Səfərli həm də milli adət-ənənələrimizin yaşadılması və müasir formada təqdimində xüsusi rola malikdir. Xına mərasimlərinin mahir aparıcısı kimi o, bu qədim mərasimi sadəcə tədbir yox, ritual, estetik hadisə və milli yaddaş aktına çevirir. Onun çıxışlarında folklorla müasir üslubun vəhdəti, zarafatla dərinliyin ahəngi hər kəsin rəğbətini qazanır.
“Aşıq Pəri” məclisinin üzvü, el şənliklərinin təşkilatçısı, “Nazilə” qızlar ansamblının rəhbəri kimi fəaliyyəti onu təkcə ifaçı yox, mədəniyyət daşıyıcısı səviyyəsinə yüksəldir. Toylarda aparıcılıq etdiyi məclislər ailə dəyərlərinin, milli musiqinin və söz mədəniyyətinin bayramına çevrilir.
Gürcüstan, Rusiya, İran, İsrail, Türkiyə, Belarusiya və digər ölkələrdəki qastrol səfərləri Nazilə Səfərlinin sənətinin sərhəd tanımadığını, onun səsinin və sözünün Azərbaycan mədəniyyətini dünyaya daşıdığını göstərir.
Bu gün Nazilə Səfərli iki övlad anası, ailəsinə bağlı, eyni zamanda sənətə sədaqətli bir Azərbaycan qadını kimi cəmiyyətimiz üçün nümunəvi obrazdır. Onun həyatı sübut edir ki, qadın həm ana, həm sənətkar, həm təşkilatçı, həm də milli dəyərlərin qoruyucusu ola bilər. Sizin sözünüz — xalqın sözüdür,
səsiniz — Borçalının azad küləyi,
xına işığınız — Azərbaycan qadınının alın yazısına çəkilmiş nurdur.
Nazilə Səfərli,siz misralarınızla könüllərə yol tapmağı, çıxışlarınızla kütləni ovsunlamağı, xına mərasimlərində isə milli yaddaşımızı yaşatmağı bacaran nadir sənət sahiblərindənsiniz. Hər sözünüzdə torpaq nəfəsi, hər səsinizdə el ruhu, hər addımınızda qadın ləyaqəti duyulur.
AMİDTV.AZ kollektivi olaraq inanırıq ki, yaradıcılıq yolunuz bundan sonra da daha geniş üfüqlərə açılacaq, sazla, sözlə, səmimiyyətlə yoğrulan sənətiniz Azərbaycan mədəniyyətinin parlaq səhifələrində öz əbədi yerini qoruyacaq.
Yeni yaşınızda qələm tutan əlləriniz yorulmasın, səsiniz el-oba üçün daim müjdə olsun, xına işığınız hər evə sevinc, hər ürəyə ümid gətirsin. Sənətiniz daim yüksəlsin, adınız hörmətlə, sevgi ilə çəkilsin.Doğum gününüz mübarək olsun, sözün və sazın sevilən ünvanı Nazilə Səfərli!
AMİDTV.AZ
Aygün Məmmədova Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü,AMİDTV.AZ saytının təsisçisi